Ἅγ. Ἡσύχιος ὁ Πρεσβύτερος: '"Κανείς δέν εἶναι ὑψηλότερος τοῦ ταπεινοῦ. Χωρίς ταπεινοφροσύνη εἶναι μάταια ὅλα τά κατά Θεόν ἔργα μας".

Προς τον Θεόδουλον, Λόγος περί νήψεως και αρετής (χωρισμένος σε 203 κεφάλαια, τα λεγόμενα αντιρρητικά και ευκτικά). Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών, Τόμος Α΄.

Κ Ε Φ Α Λ Α Ι Α   8 0 - 8 6 

"80. Ο Χριστός πέθανε για τις αμαρτίες μας, σύμφωνα με τις Γραφές (Α΄Κορ. 15, 3), και σε όσους Τον υπηρετούν καλώς, χαρίζει την ελευθερία. Γιατί λέει: «Εύγε δούλε χρήσιμε και πιστέ. στάθηκες πιστός στα λίγα, θα σου εμπιστευθώ πολλά. Έλα μέσα στη χαρά του Κυρίου σου» (Ματθ. 25, 21). Αλλά δεν είναι ακόμη δούλος πιστός εκείνος που στηρίζεται στην απλή και ψιλή γνώση, αλλά εκείνος που δείχνει την πίστη του με την υπακοή στον εντολοδότη Χριστό.

81. Εκείνος που τιμά τον Κύριο, εκτελεί όσα διατάζει Εκείνος. Όταν κάνει σφάλμα ή παρακοή, υπομένει σαν δίκαιες τις συμφορές. Αν είσαι φιλομαθής, να γίνεις και φιλόπονος. Γιατί η ψιλή γνώση «φουσκώνει» τον άνθρωπο (Α΄Κορ. 8, 2).

82. Οι πειρασμοί που μας έρχονται αναπάντεχα, μας διδάσκουν κατ’ οικονομία Θεού να γινόμαστε φιλόπονοι.

83. Το άστρο έχει το ιδίωμα να λάμπει. Και ο θεοσεβής και φοβούμενος το Θεό έχει ως ιδίωμα τη λιτότητα και την ταπείνωση, επειδή κανένα άλλο δεν είναι το γνώρισμα των μαθητών του Χριστού παρά το ταπεινό φρόνημα και το λιτό παρουσιαστικό. Και αυτό με όλους τους τρόπους το φωνάζουν τα τέσσερα Ευαγγέλια. Εκείνος που δε ζει έτσι ταπεινά, ξεπέφτει από το μέρος Εκείνου που ταπείνωσε τον εαυτό Του μέχρι σταυρού και θανάτου, ο Οποίος είναι και των θείων Ευαγγελίων ο πρακτικός Νομοθέτης.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἦσαν «ἀντικοινωνικοί;»

«Τότε γίνεται το θέλημα του Θεού πάνω στη γη όπως στον ουρανό» παρατηρεῖ ὁ Ἅγιος Μακάριος ὁ Μέγας στή Φιλοκαλία, «όταν, όπως είπαμε, δεν υπερηφανευόμαστε ο ένας κατά του άλλου, και όταν όχι μόνο χωρίς ζηλοτυπία, αλλά και με απλότητα είμαστε ενωμένοι με αγάπη, ειρήνη και χαρά μεταξύ μας και θεωρούμε την προκοπή του πλησίον σαν δική μας, και την έλλειψή του σαν δική μας ζημία»[1].

Διαλάμπει ἐδῶ τό ἐκκλησιαστικό φρόνημα καί ὁ ἐκκλησιοκεντρικός, γεμάτος ἀγάπη πρός τόν πλησίον τρόπος σκέψης τοῦ Ἁγίου Μακαρίου, ὁ ὁποῖος ταυτίζεται μέ τόν τρόπο καί τό φρόνημα ὅλων τῶν Ἁγίων Πατέρων πού λανθασμένα διακρίνονται σέ ἀσκητικούς καί κοινωνικούς. Ὅλοι οἱ Πατέρες εἶναι κοινωνικοί καί ὅλοι εἶναι ἀσκητικοί.

Οἱ Ἅγιοι Πατέρες ἀκόμη καί οἱ χαρακτηριζόμενοι (λανθασμένα) ὡς ἀσκητικοί κάθε ἄλλο παρά «ἀντικοινωνικοί» ἦσαν, ἄν καί συχνά κατηγοροῦνται γι’ αὐτό.

Ὁ Μέγας ἀσκητής ἅγιος Μακάριος θέτει τήν ἀληθινή ἀγάπη-κοινωνία- ταύτιση μέ τόν πλησίον ὡς τό κριτήριο τῆς ἐκπλήρωσης του Θείου θελήματος. Γράφει ὅτι πρέπει νά θεωροῦμε τήν προκοπή τοῦ ἄλλου δική μας καί τή ζημία τοῦ ἄλλου ἐπίσης δική μας. Τότε, διδάσκει, γίνεται τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στή γῆ, ὅπως καί στόν οὐρανό. Οὐσιαστικά ἐδῶ ὁ Ἅγιος Μακάριος ἑρμηνεύει τήν φράση τῆς Κυριακῆς προσευχῆς: «Γενηθήτω τό θέλημά Σου ὡς ἐν οὐρανῷ καί ἐπί τῆς γῆς».

 Ἡ ἀνωτέρω διδασκαλία τοῦ Ἁγίου ὑπονοεῖ ὅτι ὁ μεγάλος αὐτός ἀσκητής ζεῖ τό περιεχόμενό της ἤ τοὐλάχιστον πιστεύει στήν ἀλήθειά του καί ἐπιδιώκει νά τό ζήσει.

Μέ τίς καίριες ἐπισημάνσεις του φανερώνει ὅτι ἡ ὅλη πνευματική προσπάθεια τῶν ἀσκητῶν δέν στοχεύει στόν ἑαυτό τους, δηλαδή σέ μία αὐτάρεσκη πνευματική ἱκανοποίηση μέ τήν ἐπίτευξη κάποιων «ἠθικῶν στόχων», οὔτε σέ μία αὐτοβελτίωση ἠθικοῦ χαρακτῆρα. Ἀντίθετα ἐπιδιώκεται μία ἀληθινή ἐκκλησιαστικοποίηση-κοινωνικοποίησή τους ἔτσι ὥστε ὁ πόνος τοῦ ἄλλου νά γίνεται δικός τους καί ἡ πρόοδός των συναγωνιστῶν τους δική τους πρόοδος καί χαρά, μακρυά ἀπό κάθε ζηλοτυπία καί φθόνο.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Αὐτοί, πού ζοῦν λιτά καί περιωρισμένα, καί ἀπαλλαγμένοι εἶναι ἀπό κινδύνους καί δέν χρειάζονται φύλακες»ΑΝΤΩ

Αὐτοί, πού ζοῦν λιτά καί περιωρισμένα, καί ἀπαλλαγμένοι εἶναι ἀπό κινδύνους καί δέν χρειάζονται φύλακες. Καί νικώντας τήν ἐπιθυμία σέ ὅλα βρίσκουν εὔκολα τόν δρόμο πού ὁδηγεῖ στόν Θεό.

Μέγας Ἀντώνιος (Φιλοκαλία)

Τέλος καί τῷ Βασιλεῖ τῶν αἰώνων

ἀφθάρτῳ ἀοράτῳ μόνῳ σοφῷ Θεῷ

τιμή καί δόξα εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων.

Ἀμήν.

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Νά μή θεωρῆς ἐλεύθερους αὐτούς πού τυχαίνει νά μήν εἶναι δοῦλοι, ἀλλά αὐτούς πού εἶναι ἐλεύθεροι στόν τρόπο ζωῆς καί συμπεριφορᾶς»

Νά μή θεωρῆς ἐλεύθερους αὐτούς πού τυχαίνει νά μήν εἶναι δοῦλοι, ἀλλά αὐτούς πού εἶναι ἐλεύθεροι στόν τρόπο ζωῆς καί συμπεριφορᾶς. Δέν πρέπει νά ὀνομάζουμε πραγματικά ἐλεύθερους τούς ἄρχοντες, ἐφόσον αὐτοί εἶναι πονηροί ἤ ἀκόλαστοι, γιατί εἶναι δοῦλοι τῶν ὑλικῶν παθῶν.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ταπείνωση

Γράφει ὁ Ὅσιος Πέτρος ὁ Δαμασκηνός[1]: « Ὁ ταπεινόφρων δέν παύει νά κατηγορεῖ τόν ἑαυτό του, ἀκόμη καί ἄν ὅλοι τόν μάχονται καί τόν ἀτιμάζουν ἔτσι ὥστε νά σωθῇ ὄχι μόνο ἀκουσίως, ὅπως αὐτοί πού ἔχουν ὑπομονή, ἀλλά ἑκουσίως, τρέχοντας πρός τά πάθη τοῦ Χριστοῦ ἀπό τά ὁποῖα ἔμαθε τήν μεγαλύτερη ἀπό ὅλες τίς ἀρετές, στήν ὁποία κατοικεῖ τό Ἅγιο Πνεῦμα».

Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀπό ὅλες τίς ἀρετές. Σ’ αὐτήν κατοικεῖ τό Ἅγιο Πνεῦμα. Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ ἀναγκαία προϋπόθεσι γιά τήν ἔνταξη καί παραμονή τοῦ πιστοῦ στήν Ἐκκλησία. Τοῦτο συμβαίνει διότι ἡ ταπείνωση τοῦ πιστοῦ ἑλκύει τό Ἅγιο Πνεῦμα σύμφωνα μέ τόν λόγο τοῦ Κυρίου: «Ὁ Θεός ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσεται, ταπεινοῖς δὲ δίδωσι χάριν»[2].

Ὁ πλήρης Ἁγίου Πνεύματος πιστός ἑνώνεται καί παραμένει σταθερά στήν Ἐκκλησία, ἡ Ὁποία ἔχει τό Ἅγιο Πνεῦμα ὡς «ψυχή» Της. Αὐτό τό Ἅγιο Πνεῦμα τελεσιουργεῖ τήν ἔνταξη καί μόνιμη παραμονή τοῦ πιστοῦ στό Χριστό καί στό σῶμα Του τήν Ἐκκλησία.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Τί σημαίνει τό «Κύριε ἐλέησον», εἶναι πολύ λίγοι σήμερα πού τό ξέρουν

 Φιλοκαλία των Ιερών Νηπτικών

Το «Κύριε Ιησού Χριστέ, ελέησόν με», και συντομότερα «Κύριε ελέησον», από τον καιρό των Αποστόλων χαρίστηκε στους Χριστιανούς και ορίστηκε να το λένε ακατάπαυστα, όπως και το λένε. 

Τι σημαίνει όμως τούτο το «Κύριε ελέησον», είναι πολύ λίγοι σήμερα που το ξέρουν, κι έτσι φωνάζουν καθημερινά ανωφελώς, αλλοίμονο, και ματαίως το «Κύριε ελέησον», και το έλεος του Κυρίου δεν το λαβαίνουν γιατί δεν ξέρουν τι ζητούν. 

 

Γι’ αυτό πρέπει να ξέρομε πως ο Υιός και Λόγος του Θεού, αφότου σαρκώθηκε και έγινε άνθρωπος και υπέμεινε τόσα πάθη και σταυρώθηκε και χύνοντας το πανάγιο αίμα Του εξαγόρασε τον άνθρωπο από τα χέρια του διαβόλου, από τότε έγινε Κύριος και εξουσιαστής της ανθρώπινης φύσεως. Και προτού βέβαια σαρκωθεί ήταν Κύριος όλων των κτισμάτων, ορατών και αοράτων, ως δημιουργός και ποιητής τους, όμως των ανθρώπων και των δαιμόνων που δε θέλησαν από μόνοι τους να τον έχουν Κύριο και εξουσιαστή τους, δεν ήταν και Αυτός Κύριος τους, ο Κύριος όλου του κόσμου.

 

Ο πανάγαθος Θεός δηλαδή, και τους Αγγέλους και τους ανθρώπους τους έκανε αυτεξούσιους και τους χάρισε το λογικό, να έχουν γνώση και διάκριση· γι’ αυτό, ως δίκαιος που είναι και αληθινός, δε θέλησε να τους αφαιρέσει το αυτεξούσιο και να τους εξουσιάζει με τη βία και χωρίς τη θέλησή τους.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ – Ἅγιος Διάδοχος ἐπίσκοπος Φωτικῆς: Λόγος ἀσκητικός χωρισμένος σέ 100 πρακτικά κεφάλαια πνευματικῆς γνώσεως καί διακρίσεως

 Μέρος Α'

1. Ἀπό κάθε πνευματική θεωρία, ἀδελφοί, πρέπει να προηγεῖται ἡ πίστη, ἡ ἐλπίδα καί ἡ ἀγάπη· προπάντων ὅμως ἡ ἀγἀπη. Ἡ πίστη καί ἡ ἐλπίδα διδάσκουν τόν ἄνθρωπο νά καταφρονεῖ τά ὁρατά ὑλικά ἀγαθά. Ἐνῶ ἡ ἀγἀπη ἑνώνει τήν ψυχή μέ τίς ἀρετές τοῦ Θεοῦ, ἀναζητῶντας τόν Ἀόρατο μέ τήν νοερή αἴσθηση.

2. Κατά φύσιν ἀγαθός εἶναι μόνον ὁ Θεός. Γίνεται καί ὁ ἄνθρωπος ἀγαθός μέ τήν ἐπιμέλεια τῆς διαγωγῆς του μέσω τοῦ ὄντως ἀγαθοῦ, δηλ. τοῦ Θεοῦ. Καί ἀλλάζει ὁ ἄνθρωπος καί γίνεται αὐτό πού δέν εἶναι, δηλ. ἀγαθός, ὅταν ἡ ψυχή μέ τό νά ἐπιμελεῖται τό καλό πλησιάζει τόσο

τό Θεό. ὅσο ἐνεργοποιεῖται ἡ δύναμή της στό ἀγαθό. Γιατί λέει ὁ Κύριος: «Νά γίνεστε ἀγαθοί καί σπλαχνικοί, ὅπως ὁ Πατέρας σας στόν οὐρανό»(Λουκ. 6,36).

3. Τό κακό, οὔτε φυσική ὕπαρξη ἔχει, ἀλλ” οὔτε καί κανένας εἶναι ἐκ φύσεως κακός. Γιατί ὁ Θεός δέν ἔπλασε τίποτε κακό. Ὅταν κανείς ἐπιθυμήσει τό κακό, τότε τό ἀνύπαρκτο ἀρχίζει καί γίνεται ὑπαρκτό, ὅπως τό θέλει ἐκεῖνος πού τό κάνει. Πρέπει λοιπόν μέ τήν ἐπιμέλεια τῆς μνήμης τοῦ Θεοῦ, νά ἀμελοῦμε τή συνήθεια τοῦ κακοῦ. Γιατί εἶναι πιό δυνατή ἡ φύση τοῦ καλοῦ ἀπό τή συνήθεια τοῦ κακοῦ. Καί τοῦτο γιατί τό καλό ὑπάρχει, ἐνῶ τό κακό δέν ὑπάρχει, παρά μόνο ὅταν τό πράττομε.

4. Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε πλασμένοι κατ” εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Τό «καθ” ὁμοίωσιν» ὅμως τό ἔχουν μόνον ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι μέ πολλή ἀγάπη ὑποδούλωσαν τήν ἐλευθερία τους στό Θεό· γιατί ὅταν δέν ἀνήκομε στούς ἐαυτούς μας, τότε εἴμαστε ὅμοιοι μέ Ἐκεῖνον πού μᾶς συμφιλίωσε μέ τόν ἑαυτό Του μέσω τῆς ἀγάπης. Αὐτό δέν μπορεῖ κανείς νά τό ἐπιτύχει, ἄν δέν πείσει τήν ψυχή του νά μήν δελεάζεται ἀπό τήν εὔκολη δόξα αὐτοῦ τοῦ κόσμου.

5. Αὐτεξουσιότητα εἶναι ἡ θέληση τῆς λογικῆς ψυχῆς, ἡ ὁποία στρέφεται ἀμέσως σέ ὅ,τι θέλει. Αὐτή πρέπει νά τήν παρακινοῦμε νά εἶναι ἔτοιμη πάντοτε νά στρέφεται μόνο πρός τό ἀγαθό, ὥστε πάντοτε μέ τίς ἀγαθές ἔννοιες νά ἀφανίζομε τή μνήμη τοῦ ἀγαθοῦ.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Ἡ καθολικότητα τῆς Φιλοκαλίας - Ἡ πράξη καί ἡ θεωρία», Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

«Ἡ καθολικότητα τῆς Φιλοκαλίας - Ἡ πράξη καί ἡ θεωρία»

Ὁμιλία στίς 27-04-2013

Σήμερα, συνεχίζοντας τήν εἰσαγωγή σ’ αὐτό τό κορυφαῖο πνευματικό ἔργο τῆς Φιλοκαλίας, θά ποῦμε γιά τήν καθολικότητα τῆς Φιλοκαλίας. Θά ἐξηγήσουμε τί σημαίνει καθολικότητα. Ἡ λέξη καθολικότητα πηγάζει ἀπό τό «καθ' ὅλου», πού σημαίνει τό ὅλον, τό κατά καί ὅλον. Ὅταν λέμε στήν πίστη μας «Εἰς μίαν, ἁγίαν, καθολικήν καί ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν», σημαίνει ὅτι ἡ πίστη μας στήν Ἐκκλησία ἀναφέρεται στό θεανθρώπινο αὐτό σῶμα πού λέγεται Ἐκκλησία, τό ὁποῖο ἔχει τήν καθ' ὅλου ἀλήθεια, τήν σύνολη ἀλήθεια, τήν μόνη ἀλήθεια ἀλλά καί τό πλήρωμα τῆς ἀλήθειας, τήν ὅλη ἀλήθεια. Δέν ὑπάρχουν δηλαδή ἄλλες ἀλήθειες πού, ὅπως λένε κάποιοι, δέν ὑπάρχουν στήν ὀρθοδοξία, στόν χριστιανισμό καί θά τίς βροῦμε λ.χ. στίς ἀνατολικές θρησκεῖες. Ἤ ὅπως λένε οἱ οἰκουμενιστές, ὅτι πρέπει νά πάρουμε ἀπό ὅλους γιά νά ἐμπλουτιστοῦμε. Αὐτό δέν εἶναι σωστό. Ἡ ὅλη ἀλήθεια εἶναι ὁ Χριστός. Ὁ Χριστός, ὁ ὅλος Χριστός, ὑπάρχει μέσα στήν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ὁπότε καί ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι καθολική, ἔχει τό πλήρωμα, τό σύνολο τῆς ἀλήθειας. Αὐτή εἶναι ἡ ἔννοια τῆς καθολικότητας.

Βεβαίως μιά ἄλλη ἔννοια εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἔχει ὡς προορισμό νά ζυμώσει καί νά ἁπλωθεῖ καί νά κυριαρχήσει σ’ ὅλο τόν κόσμο, σ’ ὅλη τήν οἰκουμένη. Καί μ’ αὐτή τήν ἔννοια εἶναι καθολική.

- Γιατί, ὅμως, ὑπάρχει καθολικότητα καί στή Φιλοκαλία;

Ὄντως ὑπάρχει. Δηλαδή, ἡ Φιλοκαλία εἶναι ἕνα βιβλίο, τό ὁποῖο ἔχει μέσα τήν ἀλήθεια. Ἔχει τήν ἀλήθεια γιά τήν πίστη, τήν ἀλήθεια τῆς πίστεως καί τήν ἀλήθεια γιά τήν ζωή. Εἶναι ἕνα βιβλίο δηλαδή πού, ἄν τό ἀκολουθήσουμε, τό μελετήσουμε καί τό ἐφαρμόσουμε, μᾶς ὁδηγεῖ στήν πληρότητα τῆς πίστεως καί στήν πληρότητα τῆς ζωῆς.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Τί σημαίνει ἡ λέξη Φιλοκαλία» Εἰσαγωγή, 2ο Μέρος, Ἀρχ. Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀκοῦστε τήν ὁμιλία ἐδῶ:«Τί σημαίνει ἡ λέξη Φιλοκαλία»

Εἰσαγωγή, 2ο Μέρος

Ὁμιλία στίς 06-04-2013

Μέ τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, συνεχίζουμε τήν Εἰσαγωγή στή Φιλοκαλία. Θά ποῦμε καί θά σχολιάσουμε κάποια πράγματα πού ἔχει ὡς πρόλογο ὁ καθηγητής κ. Δημήτριος Τσελεγγίδης, τά ὁποῖα μᾶς βάζουν μέσα στό πνεῦμα τῆς Φιλοκαλίας καί στήν καινούρια αὐτή ἔκδοση πού σᾶς ἀνέφερα τήν προηγούμενη φορά.

Λέει, λοιπόν, ὁ καθηγητής μιλώντας γιά τό ζεῦγμα ἄσκηση καί θεωρία, πράξη καί θεωρία. Θά ἔχετε ἀκούσει ἴσως τήν ἔκφραση, τό Πατερικό λόγιο «Πρᾶξις θεωρίας ἐπίβασις», ὅτι ἡ πράξη εἶναι ὁ τρόπος γιά νά φτάσει κανείς στή θεωρία καί θεωρία εἶναι ἡ ἀνώτερη καί ὑψηλότερη βαθμίδα πνευματικῆς ἀνέλιξης πού μπορεῖ νά φτάσει ὁ ἄνθρωπος, θεωρία τοῦ Θεοῦ, νά θεωρεῖ τόν Θεό. Γιά νά φτάσει σ’ αὐτή, θά πρέπει νά περάσει ἀπό τήν πράξη τῆς ἀσκητικῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς καί νά καταλήξει τελικά στήν ἕνωση μέ τόν Τριαδικό Θεό. Καί ἕνωση μέ τόν Τριαδικό Θεό εἶναι ἡ θέωση, πού εἶναι ὁ σκοπός τοῦ ἀνθρώπου. Καί τί σημαίνει ἕνωση; Σημαίνει νά γίνουμε ἕνα πνεῦμα μέ τόν Τριαδικό Θεό χαρισματικά, ἑνούμενοι δηλαδή μέ τή Χάρη τοῦ Θεοῦ. Δέν μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος ἀπό μόνος του νά ἑνωθεῖ μέ τόν Θεό.Πρέπει ὁ Θεός νά ἑνωθεῖ μαζί του. Γι’ αὐτό λέμε ὅτι αὐτή ἡ ἕνωση εἶναι χαρισματική, δηλαδή δίνεται διά τῆς Θείας Χάρης, διά τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τό Ὁποῖο στήν Ἁγία Γραφή ἀντιστοιχεῖ σέ δύο πράγματα: πρῶτον στό πρόσωπο Ἅγιο Πνεῦμα καί δεύτερον στή Θεία Χάρη, τήν θεοποιό Χάρη, ἡ ὁποία κάνει τόν ἄνθρωπο θεό. Σ’ αὐτή τήν Χάρη μετέχουν ὅσοι θέλουν, ὄχι ἀναγκαστικά ὅλοι. Αὐτοί πού θέλουν παίρνουν αὐτή τήν θεοποιό Χάρη διά τῆς Ἐκκλησίας καί αὐτοί θεώνονται, αὐτοί σώζονται. Ἀλλά γιά νά φτάσουμε σ’ αὐτή τήν κατάσταση, νά γίνουμε δεκτικοί τῆς Χάριτος, χρειάζεται νά περάσουμε ἀπό τήν πράξη καί ἀπό τήν θεωρία. Αὐτά τά δυό πράγματα λοιπόν, τήν ἀσκητική πράξη καί τήν φωτοειδή θεωρία τά ἀναλύει καί τά παρουσιάζει ἡ Φιλοκαλία.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ψυχωφελή κεφάλαια (Ὅσιος Θεόδωρος Ἐδέσσης)

  Όπως το καλό έργο που γίνεται χωρίς ορθή πίστη είναι τελείως νεκρό και δεν έχει καμιά ενέργεια, έτσι και πίστη μόνη χωρίς ενάρετα έργα δεν μας απαλλάσσει από το αιώνιο πυρ· γιατί ο Κύριος είπε: «Όποιος με αγαπά, θα τηρήσει τις εντολές μου» (Ιω. 14:15). Αν λοιπόν αγαπούμε τον Κύριο και πιστεύουμε σ’ Αυτόν, ας εργαζόμαστε τις εντολές Του για να επιτύχουμε την αιώνια ζωή. Αν όμως παραβλέπουμε την τήρηση των προσταγμάτων Του, στα οποία πειθαρχεί όλη η κτίση, πώς θα καλέσουμε τους εαυτούς μας πιστούς, που έχουμε τιμηθεί παραπάνω απ’ όλη την κτίση, και μόνο εμείς απ’ όλα τα κτίσματα δείχνουμε τους εαυτούς μας ανυπάκουους στα προστάγματα του Δημιουργού και αχάριστους προς τον Ευεργέτη;

Όταν τηρούμε τις εντολές του Χριστού, δεν προσφέρουμε τίποτε σ’ Εκείνον, γιατί δεν έχει από τίποτε ανάγκη και είναι δωρεοδότης όλων των αγαθών. Αλλά τους εαυτούς μας ευεργετούμε με το να προξενούμε σ’ εμάς την αιώνια ζωή και την απόλαυση των ανέκφραστων αγαθών.

Οι πατέρες ονομάζουν την προσευχή όπλο πνευματικό, και δεν είναι δυνατό χωρίς αυτό να βγει κανείς στον πόλεμο· αλλιώς θα συρθεί αιχμάλωτος στη χώρα των εχθρών. Καθαρή προσευχή δεν μπορεί να αποκτήσει κανείς, αν δενεπιμένει καρτερικά κοντά στο Θεό με ειλικρινή και άκακη καρδιά. Γιατί Αυτός είναι που δίνει την προσευχή στον προσευχόμενο (Α’ Βασ. 2:9) και διδάσκει τον άνθρωπο γνώση (Ψαλμ. 93:10).

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Ἄγγελος εἶσαι; δαίμονας εἶσαι; πές μου τί εἶσαι; Γιατί τά ἔργα πού κάνεις ἀνθρώπου δέν εἶναι»

ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΛΕΙΜΩΝ 

ΑΓΙΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ ΜΟΣΧΟΥ

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΩΝ ΝΗΠΤΙΚΩΝ και ΑΣΚΗΤΙΚΩΝ

Ζούσε ένας ενάρετος αναχωρητής πού παρακαλούσε το Θεό καί του έλεγε.

Κύριε, γνώρισε μου ποια είναι τα κρίματά σου.

Πολλές φορές λοιπόν εξ αιτίας της αίτησης του αυτής επέδειξε καί άσκηση καί ό Θεός τον πληροφόρησε, πώς αυτό είναι αδύνατο στους ανθρώπους. 

Επειδή αυτός πάλι επέμενε με την άσκηση παρακαλώντας το Θεό, θέλοντας ό Θεός να πληροφορήσει τον γέροντα, επέτρεψε να μπει σ' αυτόν λογισμός, ώστε να φύγει καί να επισκεφθεί κάποιον μοναχό, πού έμενε όχι καί λίγα σημεία μακριά. Ετοίμασε τη μηλωτή του καί ξεκίνησε.

 

Στέλνει τότε ο Θεός άγγελο, μετασχηματισμένο σε μοναχό, πού συναντά το γέροντα καί του λέει.

Που πηγαίνεις, καλόγηρε; Ό γέροντας του λέει.

Στο τάδε αναχωρητή. Λέει ο άγγελος ο δήθεν μοναχός.

Καί εγώ προς αυτόν πηγαίνω· ας περπατήσαμε λοιπόν μαζί.

Αφού βάδισαν την πρώτη μέρα, φτάνουν σ' έναν τόπο, όπου ζούσε ένας άνδρας φιλόχριστος, πού τους δέχθηκε καί τους ξεκούρασε. Κατά την ώρα του φαγητού ό φιλόχριστος τους πρόσφερε σε αργυρή πιατέλα, καί μετά το φαγητό, παίρνοντας ό άγγελος την πιατέλα, την εξαφάνισε στον αέρα. Ό γέροντας μόλις το είδε, στεναχωρήθηκε.

 Μετά αναχωρώντας μαζί περπάτησαν τη δεύτερη μέρα καί σε κάποια στιγμή έφτασαν σε ένα τόπο, όπου ζούσε ένας άλλος φιλόχριστος και υπερβολικά φιλομόναχος, πού με διάθεση φίλου τους φιλοξένησε καί τους έπλυνε τα πόδια. Το άλλο πρωί έφερε τον μονογενή γιο πού είχε για να πάρει από αυτούς ευλογία. Ό άγγελος σφίγγοντας τότε το φάρυγγα του, τον έπνιξε. Ό γέροντας μόλις το είδε έμεινε έκπληκτος, άλλα τίποτα δεν είπε.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς: Ἐπιστολή Πρός τήν σεμνοτάτην ἐν μοναζοῦσαις Ξένην

Γρηγόριος Παλαμάς:
Επιστολή Προς την σεμνοτάτην εν μοναζούσαις Ξένην

 

ΦΙΛΟΚΑΛΙΑ ΤΟΜΟΣ Δ'

Σύντομη βιογραφία

Ο άγιος πατέρας μας Γρηγόριος ο Θεσσαλονίκης έζησε στα χρόνια της βασιλείας τον Ανδρόνικου Β' Παλαιολόγου, γύρω στο 1340 μ.Χ. Αφού άφησε όλο τον κόσμο και τα του κόσμου, από την πατρίδα του Κων­σταντινούπολη μετανάστευσε στον αγιώννμο Αθω, όπου ακολούθησε τη μοναστική ζωή. Εδώ, έπειτα από σκληρούς ασκητικούς κόπους μέσα σε άκρα ησυ­χία, με την ψυχή στραμμένη στο Θεό μόνο, έγινε θεόμορφος καθρέφτης του Α­γίου Πνεύματος, ανεβαίνοντας όσο λίγοι στην κορυφή της πράξεως και της θεω­ρίας. Με καταυγαζόμενη τη διάνοια του από τις θεοπτικές Ελλάμψεις του Πνεύ­ματος, άφησε στην Εκκλησία του Θεού σοφότατα και θεολογικότατα συγγράμ­ματα, σαν μνημείο Ορθοδοξίας.
Αποσπάσματα από αυτά είναι όσα περιέχονται στο βιβλίο αυτό, τα οποία προξενεύουν πράγματι στους αναγνώστες θησαυρούς θείας γνώσεως και πνευ­ματικής σοφίας και τελειότητας. Γιατί ο ουράνιος και θεοπτικός αυτός νους δε συγκέντρωσε σε αυτά μόνο τους λόγους των παλαιοτέρων Αγίων, αλλά πρόσθε­σε και όσα υπερφυσικά έμαθε ο ίδιος με μακρά πείρα και μακάριο πάθος, και τεχνούργησε έτσι ένα πραγματικό αριστούργημα των νηπτικών, ώστε κανείς ποτέ να μην τα θεωρεί γέννημα ανθρώπινης διάνοιας -κάθε άλλο μάλιστα. Στην πραγματικότητα είναι νοήματα Χριστού και λόγοι Θεού που φέρνουν σε έκστα­ση κάθε ακοή και διάνοια. Με αυτά υπερασπίζει σθεναρά όσους ζουν σε ιερή ησυχία και σχολάζουν ατή νοερά νήψη και προσευχή, ενώ αντιμετωπίζει εμβριθέ­στατα, με αποδείξεις από τη Γραφή, τις αντίθετες κενοφωνίες των αντιπάλων, ως απόψεις που ανατρέπουν την αλήθεια.

Εισαγωγικά σχόλια

Ο άγιος Γρηγόριος ο Παλαμάς, ανεδείχθη ως η μεγαλύτερη μεταβυζαντινή θεολογική μορφή της Ορθοδοξίας, που συνδύασε τον θεόπνευστον δογματικόν με τον πιο αγιοπνευματικώς έμπειρον απολογητή της μυστικής και νηπτικής θεολο­γίας του δεκάτου τετάρτου αιώνος, καλύπτοντας όλο το φάσμα της εν Χριστώ ζω­ής·

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ὅσιος Ἡσύχιος: Μήν ἀπασχολεῖσαι μόνο μέ τή σάρκα ἀλλά ὅρισε μία ἄσκηση στά μέτρα σου καί στρέψε τόν νοῦ σου στό ἐσωτερικό σου.

   ΗΣΥΧΙΟΥ ΠΡΕΣΒΥΤΕΡΟΥ

      ΛΟΓΟΣ 

         ΠΟΥ ΩΦΕΛΕΙ ΤΗΝ ΨΥΧΗ ΚΑΙ ΣΩΖΕΙ, 

       ΓΡΑΜΜΕΝΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΘΕΟΔΟΥΛΟ

(Κεφ. 65-73)

65 Λέει το στόμα του Χριστού, ο στύλος της Εκκλησίας, ο μεγάλος μας Πατήρ Βασίλειος, ότι ένα μεγάλο και καλό μέσον για να μην αμαρτάνουμε και για να μην πέφτουμε από τη μια μέρα στην άλλη στα ίδια και στα ίδια είναι να ανακρίνουμε στο δικαστήριο της συνειδήσεώς μας τον ίδιο τον εαυτό μας και τα έργα μας στο τέλος της κάθε μέρας˙ τί κάναμε λάθος; Τί κάναμε σωστά; Αυτό έκανε και ο Ιώβ και για τον εαυτό του και για τα παιδιά του (πρβλ. Ιώβ α’ 5). Η καθημερινή δηλαδή λογοδοσία φωτίζει την πράξη κάθε ώρας. 

 66 Άλλος πάλι σοφός στα θεία ζητήματα είπε˙ αρχή της καρποφορίας είναι το άνθος και αρχή της πρακτικής πνευματικής ζωής είναι η εγκράτεια. Ας γίνουμε λοιπόν εγκρατείς. Και φυσικά με μέτρο και όπως μας διδάσκουν οι Πατέρες. Και ας περνούμε και τις δώδεκα ώρες της ημέρας με φύλαξη του νου μας.

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/

"Μόλις ἕνας στούς χίλιους ἀξιώνεται τήν ἀρρέμβαστη καρδιακή προσευχή καί ἕνας σέ κάθε γενιά ἀξιώνεται τήν ἀποκάλυψη τῶν μυστηρίων πέρα ἀπό τήν καθαρή προσευχή".

Η καθαρή προσευχή είναι ανώτερη από κάθε εργασία

"38. Κοντά σ’ αυτά, να γνωρίζεις αδελφέ και τούτο· κάθε μέθοδος και κάθε κανόνας κι αν θέλεις και κάθε διαφορετική πράξη, έχει οριστεί και κανονιστεί, επειδή δεν μπορούμε ακόμη εμείς να προσευχόμαστε μέσα στην καρδιά μας καθαρά και αρρέμβαστα. 

Όταν όμως το κατορθώσομε αυτό, με την εύνοια και τη χάρη του Κυρίου μας Ιησού Χριστού, τότε αφού εγκαταλείψομε τα πολλά και ποικίλα που διαιρούν, ενωνόμαστε με το Ένα και ενιαίο και ενωτικό κατά τρόπο άμεσο και πάνω από κάθε λόγο, όπως λέει ο ένδοξος Θεολόγος: «Ο Θεός που ενώνεται και γνωρίζεται στους ανθρώπους που έγιναν κι αυτοί θεοί κατά χάρη».

Αυτό είναι η ενυπόστατη έλλαμψη μέσα στην καρδιά από το Άγιο Πνεύμα, η οποία γεννιέται, όπως είπαμε, από την καθαρή και αρρέμβαστη καρδιακή προσευχή. Αυτό όμως είναι σπάνιο και μόλις ένας στους χίλιους καταξιώνεται με τη χάρη του Χριστού να προκόψει σ’ αυτή την κατάσταση.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ὅταν ὁ νοῦς ἀνεβεῖ μέχρι τόν Θεό εἶναι ἀδύνατο νά μήν γίνει ἐραστής Του

Όταν ο νους ανεβεί μέχρι τον Θεό είναι αδύνατο να μην γίνει εραστής Του. Γιατί βλέπει να πηγάζει από Εκείνον μία ομορφιά που δεν μπορεί να εκφραστεί με λόγια ούτε μπορεί να κατανοηθεί. Οπότε ο νους που έχει θείες ελλάμψεις μοιάζει με δίχτυ που κινδυνεύει να σκιστεί από το βάρος των πολλών ψαριών που ψάρεψε.

Ο νους που φτάνει στη θεία θεωρία εκπλήσσεται αντικρίζοντας το κάλλος και μεθά σαν να πίνει κρασί και σαν τρελός ξεσηκώνεται και κυριαρχείται από έναν θαυμασμό που ξεπερνά κάθε σκέψη μην μπορώντας να βλέπει κατάματα το πανέμορφο θέαμα του εξαιρετικού κάλλους της θεωρίας του Θεού.

Γι΄αυτό και δένεται με τα δεσμά της αγάπης του Θεού και φλέγεται από τη δίψα του. Γιατί  ο Θεός είναι μοναδικός και από όλους ανακηρύσσεται ως πρωταρχική αιτία των πάντων, η αρχή και το τέλος, η δύναμη που ενώνει αριστοτεχνικά μεταξύ τους τα πάντα.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

Ἐρώτηση: Καί τί εἶναι ἐλεήμων καρδιά Ἀββᾶ Ἰσαάκ;

Και είπε:

Είναι καύσις της καρδίας για ολόκληρη την κτίση, για τους ανθρώπους και τα όρνεα, για τα ζώα και τους δαίμονες, για κάθε κτίσμα γενικά, ώστε από την μνήμη τους και την θέα τους να χύνουν τα μάτια του ανθρώπου δάκρυα από την πολλή και δυνατή ελεημοσύνη συνέχεται η καρδιά, και από την πολλή καρτερία μικραίνει η καρδιά του, κι' έτσι δεν μπορεί να βαστάξει ή ν' ακούσει ή να δει κάποια βλάβη ή μικρή λύπη πού γίνεται στην κτίση.

Διαβάστε περισσότερα »

http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Περί προσευχῆς»

Ἅγιος Νεῖλος

Περί προσευχῆς

45. Ὅταν προσεύχεσαι, φύλαγε δυνατά τή μνήμη σου νά μή βάζει ἐμπρός σου τά δικά σου, ἀλλά νά παρακινεῖς τόν ἑαυτό σου νά ἐννοεῖ μπροστά σέ ποιόν βρίσκεται. Γιατί ὁ νοῦς ἔχει στή φύση του νά παρασύρεται πάρα πολύ ἀπό τή μνήμη στόν καιρό τῆς προσευχῆς.

46. Στήν ὥρα τῆς προσευχῆς ἡ μνήμη σοῦ φέρνει ἤ φαντασίες παλαιῶν πραγμάτων, ἤ νέες φροντίδες, ἤ τό πρόσωπο ἐκείνου πού σ᾿ ἔχει λυπήσει.

47. Ὁ διάβολος φθονεῖ πάρα πολύ τόν ἄνθρωπο πού προσεύχεται, καί μεταχειρίζεται κάθε μηχανή γιά νά διαφθείρει τόν σκοπό του. Δέν παύει λοιπόν νά κινεῖ τίς σκέψεις τῶν πραγμάτων μέ τή μνήμη καί νά ἀνακατώνει ὅλα τά πάθη μέ τή σάρκα, γιά νά μπορέσει νά ἐμποδίσει τήν ἄριστη ἐργασία τῆς προσευχῆς καί τήν ἀνάβαση τοῦ νοῦ στό Θεό.

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Περί προσευχῆς»

Ἅγιος Νεῖλος

Περί προσευχῆς

35. Προσευχή εἶναι ἡ τέλεια νόηση τοῦ νοῦ.

36. Προσευχή εἶναι τό ἀνέβασμα τοῦ νοῦ στό Θεό.

37. Ἄν ἔχεις πόθο νά προσευχηθεῖς, ἀπαρνήσου τά πάντα, γιά νά κληρονομήσεις τό πᾶν.

38. Πρῶτα-πρῶτα νά προσεύχεσαι νά καθαριστεῖς ἀπό τά πάθη σου·

δεύτερο, νά ἀπαλλαγεῖς ἀπό τήν ἄγνοια καί τή λήθη·

καί τρίτο, νά ἀπαλλαγεῖς ἀπό κάθε πειρασμό καί ἐγκατάλειψη Θεοῦ.

39. Στήν προσευχή σου νά ζητεῖς μόνο τήν δικαιοσύνη καί τήν Βασιλεία¹, δηλαδή τήν ἀρετή καί τήν πνευματική γνώση. Καί ὅλα τά ὑπόλοιπα θά σοῦ προστεθοῦν.

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Περί προσευχῆς»

Ἅγιος Νεῖλος

Περί προσευχῆς

28. Μήν προσεύχεσαι μόνο μέ ἐξωτερικά σχήματα, ἀλλά νά προτρέπεις τό νοῦ σου νά συναισθάνεται τήν πνευματική προσευχή μέ μεγάλο φόβο.

29. Ἄλλοτε μπορεῖ νά σταθεῖς ξαφνικά στήν προσευχή καί νά προσευχηθεῖς καλά· ἄλλοτε μπορεῖ πολύ νά κοπιάσεις χωρίς νά ἐπιτύχεις τό σκοπό σου, κι αὐτό γιά νά τό ζητήσεις περισσότερο καί ἀφοῦ τό λάβεις νά ἔχεις ἀναφαίρετο κατόρθωμά σου.

30. Ὅταν φτάσει ὁ Ἄγγελος, ἀμέσως ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ πονηροί λογισμοί καί δαίμονες πού μᾶς ἐνοχλοῦν ἀπομακρύνονται καί τότε ὁ νοῦς μέ μεγάλη ἄνεση προσεύχεται ἀνεπηρέαστα. Ἄλλοτε πάλι, ὅταν ξεσπᾶ ἐπάνω μας ὁ συνηθισμένος πόλεμος, παλεύει ὁ νοῦς καί δέν τοῦ ἐπιτρέπεται νά σηκώσει κεφάλι. Γιατί ἔχει ἀποκτήσει ἀπό πρίν οἰκειότητα μέ τά διάφορα πάθη. Ὅμως, ἄν ἐπιμένει νά ζητεῖ, θά εὕρει· καί ἄν κρούει, θά τοῦ ἀνοιχθεῖ¹.

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/

«Περί προσευχῆς»

Ἅγιος Νεῖλος

Περί προσευχῆς

9. Νά στέκεσαι ὑπομένοντας τόν κόπο, νά προσεύχεσαι μέ ἔνταση καί ἐπιμονή καί νά ἀποστρέφεσαι τίς φροντίδες καί τίς σκέψεις πού σοῦ ἤρθαν. Γιατί σέ ταράζουν καί σέ θορυβοῦν γιά νά παραλύσουν τήν δύναμη καί ἔντασή σου.

10. Ὅταν σέ δοῦν οἱ δαίμονες ὅτι εἶσαι πρόθυμος νά προσευχηθεῖς ἀληθινά, τότε σοῦ φέρνουν στό νοῦ σκέψεις πραγμάτων δῆθεν ἀναγκαίων καί σέ λίγο σέ κάνουν νά τά λησμονήσεις καί παρακινοῦν τό νοῦ νά τά ἀναζητήσει. Καί ἐπειδή αὐτός δέν τά βρίσκει, στενοχωρεῖται καί λυπᾶται. Ὅταν ξανασταθεῖ στήν προσευχή, τοῦ ὑπενθυμίζουν ἐκεῖνα πού τοῦ εἶχαν βάλει στό νοῦ του καί τά ἀναζητοῦσε, γιά νά στραφεῖ ὁ νοῦς σ᾿ αὐτά καί νά χάσει τήν καρποφόρα προσευχή.

Διαβάστε περισσότερα »

 http://hristospanagia3.blogspot.gr/